شريف يحيى ؛ عبيداللَّه اعرج ( م : 277 ه . ق ) وكتاب المدينة شريف علي بن احمد علوي عقيقى صاحب كتاب رجال عقيقى كه هر دو كتاب أخير از كتابهاى مُهمّ رجال مدينه شناسى محسوب مىشوند « 1 » . پس از ذكر كتابهاى فوق مىرسيم به كتاب وِفاءُ الوفاء اثر سمهودى كه در بين همهء كتابهاى ذكر شده در بين دانشمندان أهل سنت مهمتر ومعتبرتر وبه عنوان مرجع نخست ومأخذ اوّل مدينه شناسى شناخته شده ودر عين حال مورد عنايت علماى معظّم شيعه نيز قرار گرفته است . در اينجا نخست دربارهء مؤلف كتاب مطالبى مىآوريم وسپس به طور خلاصه به مندرجات كتاب مىپردازيم . شرح أحوال علّامه نور الدين سمهودى امام نور الدين ، أبو الحسن علي بن القاضي عفيف الدين عبداللَّه الحسنى ، مشهور به السمهودي ، منسوب به سَمهود « 2 » ، از شهرهاى مصر است . سلسلهء نسب وى به حسن مُثنّى بن حسن بن علي أبى طالب - عليهم‌السلام - ، مىرسد ولذا به أو حسنى هم گفته مىشده است . در صفرالخير سال 844 هجرى قمري در سمهود متولد شد در همان شهر به علوم مقدماتى اسلامى را فرا گرفت وقرآن كريم را حفظ كرد . سپس براي تكميل دروس به قاهره آمد وحديث وفقه وأصول وأدبيات عرب وعرفان را نزد شمس جوهري وشريف مناوى تحصيل كرد . سپس به مدينه منوره رفت ودر آنجا سى وسه سال ساكن بود . ابتدأ نزد استادان مكة ومدينه مانند شهاب الابشيطى أبو الفرج المراغي حديث وفقه وعلوم اسلامى را فراگرفت ومدتي در كتابخانه مسجد پيامبر به كتابدارى مشغول بود تا اينكه اجازه تدريس يافت واز علماى شافعي مذهب معروف زمان خود در مدينه شد وبه عنوان مدرس تدريس مىكرد وشاگردان

--> ( 1 ) - ر . ك : علّامه شيخ آقا بزرگ طهراني ، الذريعة إلى تصانيف الشيعة ، بيروت ، 1983 م . ج / 20 ، ص 251 . ( 2 ) - يا سَمهود . به ضمّ نيز صحيح است . ر . ك به مقدّمه محمد محيي الدين بر وفاء الوفا .